Av. Veysel Tayyar
Av. Veysel Tayyar
veyseltayyar@kentgazetesi.com
8 SORUDA “TAMAMLAYICI EMEKLİLİK SİSTEMİ”
  • 0
  • 29 Haziran 2020 Pazartesi
  • +
  • -

 

1) DÜZENLEME NEDİR?

Yeni Kıdem Tazminatı Düzenlemesi de denilen Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanların kıdem tazminatı için iş verenin aylık ayırdığı primin bir kısmının fonda toplanması düzenlemesine verilen isimdir.

Bu sistem, Bireysel Emeklilik Sistemi’nin yeniden yapılandırılmış halidir. Önceden Otomatik BES adı altında çalışanların Bireysel Emeklilik Sistemi’ne girmesi devlet tarafından destekleniyordu. Bu sistemde, çalışanın maaşının %3’ü oranında kesinti yapılıyordu ve Devlet Katkısı dışında işveren katkısı yoktu. Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nde ise Devlet Katkısı devam ederken çalışandan olduğu gibi işverenden de kesinti yapılacak ve bu kesintiler bir fon hesabında aydan aya birikecek.

2) NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?

Yeni kıdem tazminatı düzenlemesinin en erken 2022 yılında yürürlüğe girmesi planlanıyor.

3) KİMLERİ KAPSAYACAK?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) sosyal tarafların mutabakatı ile kurulacak bir sistem olacak. Yeni işe girip, emekliliği uzun olanlar TES’e ve fonlu sisteme dahil edilecek. Yaş sınırının üstünde olanlar ile emekliliğine az kalan çalışanlar ise TES’e dahil edilmeyecek.

4) KIDEM TAZMİNATINI NE ZAMAN ÖDENECEK?

Mevcut sistemde işveren ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık dışında bir sebeple işçiyi işten çıkardığında yahut işçi haklı bir nedenle işten ayrıldığında işçiye her yıla karşılık 30 günlük ücret üzerinden kıdem tazminatı ödenmektedir.

Yeni sistem yasalaşırsa, işten ayrılan çalışanlar kıdem tazminatlarını şimdi olduğu gibi derhal talep edemeyecek, 56 yaşında emekli olduktan sonra fondan alabilecektir.

5) NASIL BİR DÜZENLEME PLANLANIYOR?

Yeni düzenleme iki formül şeklinde planlanıyor:

Birinci formülde 30 günlük kıdem tazminatının 19 gününün mevcut sistemdeki gibi devam etmesi, 11 günün ise kıdem tazminatı fonuna devredilmesi öngörülüyor. Bu formül için 11 günlük brüt ücret üzerinden kıdem tazminatı fonuna prim kesilecek. İşçinin her bir yıllık hizmete karşılık alacağı 30 günlük kıdem tazminatının 19 günü mevcut sistemdeki kurallar çerçevesinde ödenecek, 11 günü ise kıdem tazminatı fonunda birikerek, örneğin 56 yaşında toplu alınabilecek veya emekli aylığı bağlatılacak.

İkinci formülde ise kıdem tazminatı fonu için yüzde 6 oranında prim kesilecek. Bunun 4 puanı işveren, 0.5 puanı işçi priminden oluşacak. Devlet 1 puan katkıda bulunacak. Vergi indirimi yoluyla da 0.5 puanlık ilave prim katkısı yapılacak. Böylece toplam prim tutarı yüzde 6 olacak. İşçi sendikaları 30 günlük ücret üzerinden ödenen mevcut kıdem tazminatının aylık yüzde 8.33’e karşılık geldiğini ileri sürüyor. Fona yüzde 6 oranında prim kesilmesi, 21.6 günlük kıdem tazminatına karşılık geliyor. Ancak, ekonomi yönetimi fonda toplanacak primlerin nemalanmasıyla her hizmet yılı için 30 günlük ücrete karşılık gelecek ödemenin mümkün olacağını savunuyor.

Birinci formülün benimsenmesi halinde 1 Ocak 2022 tarihinden itibaren mevcut çalışanlar dahil olmak üzere herkes için zorunlu olacak. İkinci formül ise mevcut çalışanlar için isteğe bağlı olacak.

6) EVLENEN KADIN KIDEM TAZMİNATI ALABİLECEK Mİ?

Mevcut sistemde evlenen kadınlar bir yıl içinde işten ayrıldıkları takdirde kıdem tazminatını alabiliyorlar. Yeni sistemde evlenen kadınlar için kıdem tazminatı ödenmesi öngörülmüyor.

7) 15 YIL 3600 GÜN İLE KIDEM TAZMİNATI ALINABİLECEK Mİ?

Mevcut sistemde, ilk defa çalışmaya 8 Eylül 1999 tarihinden önce başlamış olanlar 15 yıl sigortalılık süresini ve 3600 prim gününü; söz konusu tarihten sonra işe başlayanlar ise 7000 prim gününü veya 25 yıl sigortalılık süresi ve 4500 prim gününü tamamladıkları takdirde kıdem tazminatı alabiliyorlar. Yeni sistemde bu gerekçeyle kıdem tazminatı ödenmemesi planlanıyor.

8) KENDİ İSTEĞİ İLE İŞTEN AYRILANLARIN DURUMU

Mevcut sistemde işçi, emeklilik, askerlik, kadın çalışanların evlenmesi ve yaş dışındaki emeklilik koşullarının sağlanması dışında kendi isteğiyle işten ayrılırsa kıdem tazminatı alamıyor. İşveren ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılıktan işten attığında da kıdem tazminatı ödenmiyor.

İşveren örgütlerinin, kıdem tazminatı fonu uygulamaya geçtiğinde de kendi isteğiyle işten ayrılan veya ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılıktan işten atılan işçilerin kıdem tazminatından yararlanmamasını, fon için ödenen primlerin işverene iade edilmesini istediği öğrenildi.

 

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?